ديه زن و مرد

برابری یا عدم برابری دیه زن و مرد (قسمت دوم)

دیه زن و مرد چگونه محاسبه می شود

در حالى که امروز در سطح بین‏ المللى تلاش گسترده‏اى براى برقرارى تساوى

حقوق بین زن و مرد در همه زمینه‏ها صورت می‏گیرد و در اسناد بین‏ المللى حقوق بشرى بویژه کنوانسیون

رفع تبعیض علیه زنان بر لغو و یا اصلاح قوانینى که مقررات تبعیض ‏آمیز علیه زنان دارند تاکید شده است،

در قانون مجازات اسلامى ایران که پس از استقرار نظام جمهورى اسلامى ایران تدوین و تصویب گردیده

و در حال حاضر اجرا مى‏شود مقررات متفاوتى نسبت‏به زن و مرد وجود دارد که هر چند برخى از آنها نسبت‏به زن جنبه حمایتى دارد .

ولى برخى هم به ظاهر تبعیض‏ آمیز به نظر میرسد و جا دارد

که مورد بحث و تجزیه و تحلیل و نقادى قرار گیرد و بخصوص چون این مقررات بر اساس مبانى اسلامى

و موازین فقهى تنظیم شده ، لازم است این مبانى مورد بررسى و ارزیابى قرار گیرد و احیانا نظریات اصلاحى جدیدى ارائه گردد.

 

دیه زن و مرد

به نظر مى‏رسد، مهمترین تفاوتهایى که در قانون مجازات اسلامى در مورد زن و مرد وجود دارد چهار مورد است :

۱- زمان مسئولیت کیفرى

طبق ماده‏۴۹ قانون مجازات اسلامى، اطفال در صورت ارتکاب جرم از مسئولیت کیفرى مبرا هستند.

مطابق تبصره ۱ همان ماده منظور از طفل کسى است که به حد بلوغ شرعى نرسیده باشد

و به حکم تبصره ۱ ماده ۱۲۱۰ قانون مدنى سن بلوغ در پسر پانزده سال تمام قمرى و در دختر نه سال تمام قمرى است.

موسسه حقوقی چتر عدالت ایرانیان ، ارائه دهنده انواع خدمات مشاوره حقوقی و وکالت در دعاوی حقوقی ، در ادامه این مطلب بیان می کند :

بنابراین با توجه به این تبصره و ماده‏۴۹ قانون مجازات اسلامى،

تبصره ۱ آن ، دختر با داشتن ‏۹ سال تمام قمرى مسئولیت کیفرى دارد

در حالى که پسر پس از ۱۵ سال تمام قمرى داراى مسئولیت کیفرى خواهد شد .

۲- اعتبار شهادت زن در اثبات دعوى و جرم

طبق مواد مختلف و متعدد قانون مجازات اسلامى، یا شهادت زن اصولا براى اثبات جرم اعتبار ندارد

و یا با انضمام شهادت زن با مرد و آن هم در حد اعتبار شهادت دو زن در برابر یک مرد معتبر است،

طبق مواد۱۱۹، ۱۲۸،۱۳۷،۱۵۳، ۱۷۰، ۱۸۹،۱۹۹،۲۳۷ اصولا جرائم لواط، مساحقه، قوادى، قذف،

شرب خمر، محاربه، سرقت و قتل عمد با شهادت زن قابل اثبات نیست.

جرم زنا نیز با شهادت زنان بدون انضمام به مردان به هیچ صورت قابل اثبات نیست (ماده‏۷۶);

ولى برخى موارد زنا با شهادت دو زن عادل با سه مرد عادل یا دو مرد عادل و چهار زن عادل قابل اثبات است (مواد ۷۴ و ۷۵).

با استفاده از این سایت می توانید از انواع مشاوره حقوقی توسط وکلای مجرب بهره مند شوید .

قتل شبه عمد و قتل خطایى نیز با شهادت دو زن عادل و یک مرد عادل قابل اثبات است.

۳- قصاص

در مورد اجراى حکم قصاص نیز بین زن و مرد تفاوت وجود دارد.

بدین معنى که اگر زنى عمدا مردى را به قتل برساند قصاص مى‏شود ولى اگر مردى زنى را عمدا به قتل برساند

در صورتى مرد قصاص مى‏شود که خانواده زن معادل نصف دیه مرد را به او بپردازد.

(مواد۲۰۷،۲۰۹ و ۲۵۸ قانون مجازات اسلامى).

مشاوره حقوقی تلفنی

۴- دیه

طبق ماده ۳۰۰ قانون مجازات اسلامى، دیه قتل زن مسلمان، خواه عمدى خواه غیر عمدى نصف دیه مرد مسلمان است.

على‏الاصول، دیه به قتل یا جرح غیر عمدى تعلق مى‏گیرد ولى در صورت عمد هم ممکن است

ولى دم یا مجنى علیه از قصاص بگذرد و به گرفتن دیه راضى شود که در این صورت قصاص به دیه تبدیل می‏شود .

ماده‏۲۵۷ قانون مجازات اسلامى مى‏گوید: «قتل عمد موجب قصاص است

لکن با رضایت ولى دم و قاتل به مقدار دیه کامله یا کمتر یا زیادتر از آن تبدیل مى‏شود». قانون مجازات اسلامى میزان دیه را تعیین کرده است.

ماده‏۲۹۷ قانون مجازات اسلامى دیه قتل مرد مسلمان را یکى از امور ششگانه

زیر: یک صد شتر، دویست گاو، یک هزار گوسفند، دویست دست لباس از حله‏هاى یمن، یک هزار دینار و ده هزار درهم تعیین کرده است

و در مواد مختلف دیه قطع یا نقص عضو هر یک از اعضاى بدن نیز معین شده است.

موسسه حقوقی چتر عدالت ، مطالعه مطلب دادرسی فوری را به شما پیشنهاد می دهد .