دیه و مسائل آن

هر رفتار اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد جرم نام دارد.

که با بهره گیری از شیوه ها وفنون جزای ماهوی واجرای قوانین شکلی قابل پیگیری وبررسی وانقطاع رفتار مجرمانه است.

با توجه به تسیم مجازات به ۴ نوع ذیل  مطابق قانون مجازات اسلامی :
۱-حدود
۲- قصاص
۳-دیات
۴- تعزیرات

به تعریف دیه می پردازیم .که دیه چیست ؟وزمانی که دیه معین نگردیده چگونه تعیین ودریافت خسارت کنیم جای بسی بحث وبررسی است.

دیه در واقع مجازاتی ست مالی که ضمانت اجرای بی احتیاطی و بی مبالاتی مرتکب می باشد و در واقع آثار مسئولیت مدنی وضمان را دارد. وهمچنان دین بر ذمه مرتکب باقیست تا زمانی که با مصالحه ابراءو تهاتر خویش را بری ننماید.

دیه  به مقدر وغیر مقدر منقسم می شود که دیه مقدر مال معینی است که در شرع به سبب جنایت غیر عمدی بر نفس عضو یا منفعت یا در مواری که جنایت عمدی به هر دلیلی قصاص ندارد مقرر شده است.
دیه غیر مقدرارش نامیده می شود که مقدار آن در  شرع تعیین نشده ودادگاه با توجه به نوع وکیفیت جنایت وتاثیر آن بر سلامت مجنی علیه ومیزان خسارت وارده بر وی وبا درنظر گرفتن دیه مقدروجلب نظر کارشناس میزان آن را تعیین نموده است.
چگونگی اثبات دیه ی قتل عمد وغیر عمد(در مواقعی که امکان قصاص نیست) :

راههای اثبات دیه ی جنایت قتل عمددر مواردی که قصاص انجام نمی شود وغیر عمد به صورت زیر است:

اقرار شهادت سوگندوادای قسامه طرق ثبوت دیه توسط شاکی میباشند.وقسامه در موردفقدان ادله دیگرغیر از سوگند یاد نمودن انکار کننده (قتل عمدپنجاه مرد وغیر عمد بیست وپنج مرد)ودر مواقعی که مو ضوع در منظر مقام قضایی لوث می شود تعیین تکلیف می نماید .

درجنایت شبه عمدی خطای محض وعمدی(قتل) که تحت شرایطی قصاص ممکن نمی باشد به درخواست مجنی علیه (جنایت علیه وی او صورت گرفته)یا ولی دم (وارثانش به جز همسر مگر در شرایطی خاص)پرداخت می شود مگر به نحو دیگری مصاله گردد.

در جنایت عمدی(قتل) و در شرایطی که قصاص منتفی است وقاتل از ورثه مقتول می باشد از اموال ودیه مقتول چیزی نصیبش نمی شود.در مواردی که قاتل مرتکب خطای محض یا شبه عمد باشد از دیه ی مقتول ارث نمی برد.

چگونگی تعیین دیه درجنایت غیر عمد وعمد(در مواقعی که امکان قصاص نیست) بر اعضا و منافع مجنی علیه :

در مواردی که دلیلی بر محکومیت جانی بر جنایت وارده بر اعضا ومنافع مجنی علیه  نیست همچنین درصورت وقوع لوث با اقامه قسامه دیه به شرح ذیل ثابت می شود.(در مواردعدم وجود نفرات لازم جهت اقامه قسامه خود مجنی علیه به تعداد سوگندهای ذیل  قسم یاد می نماید)

۱-شش قسم در جنایاتی که دیه آن به مقدار دیه کامل است.
۲-پنج قسم درجنایاتی که دیه آن پنج ششم دیه کامل است.
۳-چهار قسم در جنایاتی که دیه آن دو سوم دیه کامل است.
۴-سه قسم در جنا یاتی که دیه آن یک دوم دیه کامل است.
۵-دو قسم در جنایاتی که یک سوم دیه کامل است.
۶-یک قسم در جنایاتی که یک ششم دیه کامل یا کمتر از آن است.